Spaanse palmbomen in Ommen, Gerben en Monique van Dorsten werken in een oase.

Wie vanuit Ommen, langs restaurant De Zon richting Vilsteren en dan via de Koedijk naar Giethmen rijdt, waant zich net over het treinspoor in een andere wereld. Vooral bij het zien van metershoge palmbomen op het bedrijf van Gerben en Monique van Dorsten. Je verwacht het niet, net zo min als de Sahara, een niet meer actieve zandverstuiving, in Ommen.

Toch hebben Gerben (37) en Monique (38) met hun bedrijf Palmexpert de laatste tien jaar aardig naam opgebouwd in de palmwereld. Gerben is zoon van een vetplantenkweker en volgde de hoveniersopleiding aan de Middelbare Tuinbouwschool in Nijmegen. Ging na zijn opleiding aan de slag als.......? "Als van alles", vertelt hij. "Vertegenwoordiger, chauffeur, hovenier, privé tuinman."
Hij vond er zijn draai niet. Samen met Monique stortten ze zich tien jaar geleden op de vetplanten. "We zijn begonnen in een " Pipo de Clown keet" op een stuk bouwland, aldus Monique (38). "Niet ideaal, maar wel met een telefoonaansluiting."
Zij heeft een geheel andere achtergrond dan Gerben. Volgende een middenstandsopleiding en was actief in de kledingindustrie. Door het enthousiasme van Gerben ging ze ook langzaam het ‘groen' in. De vetplanten zijn nog steeds haar ding. "Er zijn jaren geweest dat ik zo'n 50.000 schalen met vetplanten maakte en verkocht." Nu ligt het aantal beduidend lager. Maar nog altijd is ze van juli tot en met maart bezig schalen te vullen met vetplanten en die onder folie op te kweken. "In februari ga ik zo'n twee en een halve week in Nederland op pad om de schalen via bloemisterijen en tuincentra aan de man te brengen. Vlak voor Pasen leveren we de meeste schalen." De schalen zijn overigens grotendeels afkomstig uit Tunesië. Gevuld met de vetplanten creëert Monique zo kleine tuintjes voor op de tuintafel.

Palmen
Gerben is niet zo van de vetplanten. Niet dat hij het vele werk dat Monique er in stopt verafschuwt. "Het is gewoon niet meer mijn ding." Op een vakantie in Spanje kwamen ze beide in aanraking met de palmboom. "We namen een stekje mee naar huis. Maar deze groeide hier veel te langzaam om ook maar iets mee te kunnen", aldus Gerben. Hij ging nog eens terug naar Spanje en bezocht enkele kwekerijen. Maakte wat afspraken en kreeg de indruk dat de palmboom in Nederland een kans van slagen had. "Ik dacht eerst aan een soort hobby, naast de vetplanten. We zouden het een jaar proberen." Dat was in 2004. Nu zo'n zes jaar later is de palmboom niet meer weg te denken uit Giethmen.
Gerben heeft nu contacten met kwekerijen in Spanje en Italië. Eén keer per maand reist hij naar Spanje of Italië om zelf nieuwe palmbomen te selecteren. Daarbij gaat het echt niet altijd om de bomen van vijf, zes meter. Vooral kleinere bomen, maar ook olijfbomen vinden hun weg via Gerben naar Nederland.
"In het begin dachten we dat de palmbomen vooral hun weg zouden vinden via de horecabedrijven. Inmiddels is de afzet aan particulieren en hoveniers in heel Nederland veel belangrijker'', weet Gerben. Hij kijkt niet meer raar op als hij in het plat Amsterdams of Hagenees wordt aangesproken door een klant. " De palmen van Gerben staan onder andere op het strand van diverse strandpaviljoens.
De verkoop van palmen is goed voor driekwart van de omzet. De olijfbomen maken daar een deel van uit.

Vorst
De palmboom die Gerben en Monique naar Nederland importeren kunnen tegen een stootje. "Er zijn zo'n vijftien soorten die tegen vorst van rond de nul graden Celsius kunnen. Twee soorten kunnen goed tegen kortstondig minus twaalf tot achttien graden", legt Gerben uit. Monique schrijft ondertussen de twee namen op van de palmen die goed tegen vorst kunnen. "Trachycarpus Fortunei en de Trachycarpus Wagnerianus", leest ze voor. "Deze palmen komen van nature voor in het Himalaya gebergte en Japan. Daar kan het ook kortstondig zeer koud zijn."
Toch kan het volgens Gerben raadzaam om de palmen in de winter te beschermen met vliesdoek, jute of stro aan de voet. "Soms plaatsen we de palmen in geïsoleerde bakken. Gek genoeg hebben we zelf al enkele jaren palmen staan waar we niks aan doen tegen de vorst. Gaat prima. Van belang is ook vooral dat ze in de winter niet te vochtig staan. Met name het groeipunt moet droog blijven."

Expert
Gerben is de expert op palmengebied. Met regelmaat krijgt hij een telefoontje over iemands palm. Zo ook tijdens het interview. "Ik zou nog even wachten met het verwijderen van de bladeren", luidt het advies. Naast de handel zit er nog steeds hoveniersbloed in hem. Het één hectare grote erf ziet er opgeruimd en netjes uit. De showtuin is in ontwikkeling. Gerben heeft er een nostalgisch Spaans muurtje gebouwd en is nu bezig om in de verloren uurtjes een muur van flessen en cement aan te leggen. De grote bakken met olijfbomen, palmen en andere planten staan keurig in de rij. "De klanten, met name de particulieren, houden van een opgeruimde winkel", vertelt Monique tijdens een korte rondleiding. In de schuur van 20 bij 15 meter bevindt zich een hoek voor het vullen van de schalen, een kantoor en toilet-ruimte, verkoopbalie en opslagruimte. Tegelijkertijd dient de schuur als kantine. Aan een grote tafel genieten ze van de koffie of lunch, samen met de twee vaste medewerkers en parttimers.

Tekst : Willem Dijkema
Foto's : Nieuwe Oogst